Susan is 17 jaar geleden met haar gezin in Neerbosch Oost komen wonen en heeft het goed naar de zin in ons ‘dorp’.

Susan heeft een eigen bedrijf en omschrijft zichzelf als ‘dier-mens geograaf’. Ofwel iemand die onderzoekt wat er gebeurt in de ruimtelijke omgeving waar mensen en wilde dieren elkaar tegenkomen, en overheden, organisaties en professionals begeleidt in hoe daarmee om te gaan. Hoofdthema is het samenleven van mensen met wilde dieren in dezelfde leefruimte.

Een goed voorbeeld hiervan is de wasbeer, een soort waar momenteel veel discussie over is in Limburg en Noord Brabant. Susan gaat samen met overheidsinstanties, bestuurders, professionals en omwoners om tafel om deze kwestie te bespreken. Iedere belanghebbende kan daarbij zijn of haar invalshoek belichten. Daarbij gaat het niet alleen om het vinden van één oplossing, maar juist om zichtbaar maken wat er in de praktijk gebeurt en waar verschillende perspectieven en belangen elkaar raken. Met als doel dat er uiteindelijk een plan komt waarin iedere partij zich kan vinden, het liefst in combinatie met de wasberen zelf. Dat is best bijzonder omdat we over het algemeen nogal geneigd zijn om wilde dieren die ons ook maar enigszins in de weg zitten ‘dan maar’ te doden. Of, wat we zo mooi met een bedekte term noemen: ruimen. Het doden van dieren is wat Susan betreft de allerlaatste optie. Bij soorten als invasieve exoten ligt het doden van dieren vaak al vast in de regelgeving. Susan kijkt juist samen met betrokken partijen waar binnen die kaders nog ruimte zit om anders te handelen en om ook een breed gedragen plan te hebben. Ook geeft Susan workshops en lezingen waarin ze laat zien wat er in de praktijk speelt bij dit soort vraagstukken.

Gaan we terug naar de oorsprong van de wasbeer in ons land, dan zie je dat het dier er zelf niets aan kan doen. Hij is namelijk in de jaren ‘30 ingevoerd in Europa voor onder andere de bontindustrie en is regelmatig ontsnapt uit gevangenschap gedurende WOII : En nu ‘zitten’ wij ermee: een nieuwe invasieve exoot ( Invasieve exoten verdringen inheemse soorten en kunnen schade veroorzaken aan natuur, economie, veiligheid of gezondheid van mens en/of dier.) Tegelijkertijd laat dit ook zien hoe dieren reageren op wat wij in onze omgeving achterlaten. Door bijvoorbeeld ervoor te zorgen dat de dieren zich niet meer voortplanten kàn aan het probleem geleidelijk vanzelf verdwijnen.

Een ander mooi voorbeeld van alternatieve oplossingen is een proef van de provincie Utrecht, waarbij varkens werden ingezet bij broedende grauwe ganzen om het broedsucces te verminderen. Grauwe ganzen worden in ons land massaal ‘geruimd’ omdat zij economische schade toebrengen. In deze proef aten de varkens de eieren op van de ganzen waardoor je op een humane manier aan populatiebeperking doet. Hoewel het daar een efficiënte methode was wordt dit niet meer toegepast en gaat het doden van ganzen onverminderd door. En waarom? Te duur? Te arbeidsintensief? Wie zal het zeggen.

Een ander mooi voorbeeld van voortschrijdend inzicht, vindt Susan, is te zien bij soorten als de das, die hun weg vinden in ons landschap. Zo zorgen dassen soms voor problemen door te graven in spoorbermen of dijken. In plaats van alleen te reageren op het probleem, wordt er steeds vaker gekeken naar hoe de omgeving zo ingericht kan worden dat dit gedrag minder risico oplevert. Dat vraagt een andere manier van denken, waarin niet alleen het dier wordt meegenomen, maar ook de inrichting van de ruimte. Het zijn de kleine stapjes waar Susan hoop uit put en waardoor ze zich blijft inzetten voor een betere (dieren-mensen) wereld.

Susan probeert met haar werk zoveel mogelijk het spanningsveld tussen de verschillende belangengroepen te tackelen en zo samen voor iedereen een leefbare oplossing te vinden. Alle denkbare groepen hebben een stem; dierenactivisten, jagers, bewoners, burgemeesters noem het maar op. Susan neemt in die gesprekken zeker ook de stem van het (stille) dier mee dat zelf niet kan spreken (in mensentaal) en zoekt naar een gedegen oplossing in combinatie met gezond verstand alle voors en tegens meewegend. Zij ziet mogelijkheden waar anderen problemen zien. Enkele andere ‘probleem dieren’ zijn onder andere de beverrat, muskusrat, de wolf, het wilde zwijn, de vos, de nijlgans, de grauwe gans, de Amerikaanse rivierkreeft enzovoort. Daar moet ook nog wat mee, dus er is nog zat werk aan de winkel

Behalve buiten de deur heeft ze ook oog voor de fauna in d’er eigen tuintje. Wilde eenden weten het te vinden als ideale broedplaats. Eenmaal uitgekomen moest Susan ooit, samen met haar kinderen het hele gezin; pa ma en de kleintjes, via het achterommetje naar de sloot toe loodsen. Je kunt je de hilariteit wel voorstellen.

Alhoewel Susan een erg druk bestaan heeft met een eigen bedrijf en een gezin heeft ze af en toe ook nog tijd voor hobby’s. Ze leest graag; organiseert een boekenclub (Avonden met Pootjes en Vleugels) en maakt af en toe potlood tekeningen. Maar het allerliefst zou ze naar de Rocky Mountains op vakantie willen vanwege de wijdheid, de uitzichten én de beren. Dat moet helaas nog even wachten, dit jaar worden het waarschijnlijk dit jaar wordt het waarschijnlijk de Harz, en daar zijn ook wolven.

Wat de wijk betreft volgt ze nauwgezet en met wat gezonde scepsis de vernieuwingsgolf. Dat is op zich een positieve ontwikkeling míts de ruimtelijke ordening en het inplannen van groen, op een afgewogen manier wordt aangepakt, anders ligt het groen zo weer weg. De kinderboerderij vind ze een leuk plekje in de wijk. Wat Susan wél mist is een cafeetje waar je effe samen een bakkie kunt doen. Een stille wens van Susan is een aantal sporttoestellen langs het kanaal, zoals aan de overkant van het kanaal. Het openbaar vervoer mag ook op een goede score rekenen. Al met al een leuke wijk. Enige nadeel is dat er maar één mogelijkheid is om de wijk uit te komen.

Het was een levendig en interessant interview met Susan! Bedankt daarvoor.

Motto van Susan: Samenleven begint wanneer we beseffen dat dieren al heel lang reageren op wat wij nu pas beginnen te zien.

Haar bedrijf heet Bear at Work en staat voor een samenleving waarin mens en wild dier duurzaam en als bondgenoot met elkaar samenleven. Mocht je nieuwsgierigheid gewekt zijn, ze is te vinden op internet via Bear at Work.org. Er zijn ook online cursussen en een e-book op te vinden.

Marij de Vos